• Tá Tú Anseo:
• Baile /
• Tuarascálacha /
• Tuarascálacha Bhliantúil /
• Tuarascáil Bhliantúil 2008 - Leagan Teics

Tuarascáil Bhliantúil 2008 - Leagan Teics

6.2.3 Cásanna Roghnaithe - Pinsean Ranníocach an Stáit ardaithe ag an Roinn Gnóthaí Sóisialacha agus Teaghlaigh i gcomhair oibreoir feirme a d’fhág an scoil tar éis na bunscoile, tar éis athbhreithniú ar ranníocaíochtaí árachais shóisialaigh a dhéanamh - riaráistí €18,000 íoctha

Bíonn de chosúlacht air ar uairibh ar an gcéad fhéachaint nach mbíonn cúis ag an ngearánaí ach nuair a dhéantar scrúdú agus nuair a fhaightear faisnéis níos mine d’fhéadfadh sé go mbeadh údar maith ag an ngearánaí. Ba é sin an cás leis an ngearán ó fhear nach raibh sásta gurb é leathráta an phinsin Stáit (ranníocach) amháin a bhronn an roinn air cé gur chreid seisean go raibh sé i dteideal íocaíochta ag ráta níos airde.

Bhronn an roinn an pinsean ag an leathráta de bharr gur 13 ranníocaíocht ar an meán in aghaidh na bliana na ranníocaíochtaí árachais shóisialaigh a rinne an fear; dá mba 15 ranníocaíocht nó níos mó a bheadh déanta aige ar an meán in aghaidh na bliana bheadh sé i dteideal an ráta pinsin níos airde.  Ba chosúil ón scrúdú a rinneadh ar a chomhad pinsin go raibh an ceart ag an roinn sa tátal a bhain siad as an gcás. Ag gabháil don fheirmeoireacht a bhíodh an gearánaí ar feadh seal mór dá shaol oibre cé go raibh roinnt ranníocaíochtaí árachais shóisialaigh déanta aige chomh maith mar fhostaí. De réir thaifid na roinne d’oibrigh sé mar fhostaí den chéad uair sa bhliain 1957. Mar sin féin, bhí bearnaí suntasacha ina thaifead árachais shóisialaigh sa tréimhse idir 1958 agus 1967, agus ní raibh taifead ar bith d’árachas sóisialach, ranníocaíochtaí íoctha ná ranníocaíochtaí curtha chun sochair idir 1968 agus 1993.  Thosaigh an fear sa bhliain 1993 ag íoc árachas sóisialach féinfhostaithe agus lean sé air go dtí an bhliain sular imigh sé ar scor sa bhliain 2003.

Rinne an fear achomharc i gcoinne an chinnte ar an mbonn, mar ba léir dósan, nach raibh taifead ag an roinn ar roinnt tréimhsí fostaíochta (lena n-áirítear féinfhostaíocht idir 1988 agus 1993).  Níor éirigh leis an achomharc seo áfach. On scrúdú a rinne m’Oifig ar an gcomhad ina dhiaidh sin, bhí mé sásta nach raibh an cineál fostaíochta dar thagair an fear inárachaithe faoin reachtaíocht leasa shóisialaigh.  Ghlac mé go háirithe le seasamh na roinne nach raibh tréimhse féinfhostaíochta idir 1988 agus 1993 inárachaithe ó tharla gur íocadh cúnamh dífhostaíochta/sealbhóra bhig leis sa tréimhse sin. De réir a chuma, ba chosúil go raibh an seasamh ceart glactha ag an roinn. Chinn mé, áfach, scríobh ag an ngearánaí agus an fhaisnéis a bhí ar fáil a leagan amach agus d’iarr mé air an bhféadfadh sé faisnéis bhreise ar bith a sholáthar ionas go mbeadh údar lena thuilleadh scrúdú a dhéanamh ar a chás.

Sa fhreagra a thug sé, thug an fear mionsonraí faoi thréimhse bhreise fostaíochta agus chomh maith leis sin faoi thréimhsí eile ina bhfuair sé íocaíochtaí dífhostaíochta. Tréimhsí roimh an mbliain 1957 ab ea iad agus ba sa bhliain sin a thosaigh sé san árachas sóisialach den chéad uair de réir thaifid na roinne. Tháinig na mionsonraí a thug sé de na suimeanna íocaíochta dífhostaíochta a fuarthas leis an uasráta sochar dífhostaíochta iníoctha ag an tráth sin. D’fhág sin go bhféadfadh go raibh an fear ar fostú inárachaithe roimh 1957, ó tharla go mbraithfeadh íocaíocht sochar dífhostaíochta ar íoslíon “stampaí” árachais shóisialaigh a bheith íoctha aige sula ndéanfaí éileamh.  Cuireadh leis an bhféidearthacht sin de bharr gur raibh a fhios gur fhág an gearánaí an scoil, mar a rinne go leor dá ghlúin, tar éis na bunscoile ach go raibh an 20 bliain caite aige sular taifeadadh a chéad fhostaíocht inárachaithe. Bhí údar lena thuilleadh fiosrúcháin a dhéanamh ó tharla gurbh é ba dhóiche de go raibh sé i bhfostaíocht idir 16 bliain d’aois agus 20 bliain agus mar gheall ar na mionsonraí a bhí tugtha aige anois. Dá réir sin, d’iarr mé ar an roinn imscrúdú a dhéanamh ar an bhféidearthacht go raibh an fear i bhfostaíocht inárachaithe roimh 1957 agus gur chóir ranníocaíochtaí sóisialacha a bheith íoctha/nó curtha chun sochair don am sin.

Chinn an roinn tar éis di imscrúdú a dhéanamh go raibh an fear i dteideal 52 ranníocaíocht bhreise árachais shóisialaigh a bhronnadh air (idir ranníocaíochtaí íoctha agus curtha chun sochair).  Bhí d’éifeacht leis sin gur méadaíodh meán bliantúil an fhir go 15 ranníocaíocht a d’fhág go raibh sé i dteideal pinsin de 75% den ráta iomlán ón dáta ar ar shroich sé 66 bliain d’aois.   Fuair an fear breis is €18,000 riaráistí mar thoradh ar idirghabháil m’Oifige.

Back to contents